Potrzeba wspomagania pamięci ludzkiej za pomocą różnych notatek i zapisów przyczyniła się do powstania zaczątków stopniowo rozwijanej i doskonalonej rachunkowości. Pierwsze zapisy były dokonywane już w starożytności (w Babilonii, Grecji, Egipcie, Rzymie), co niektórzy historycy uznają to za początek obecnej rachunkowości. Rozwój gospodarczy wymusił:
stopniowe wyodrębnianie się
majątkowym poszczególnych podmiotów
rozwój produkcji i wymiany towarowej,
upowszechnianie się pieniądza jako podstawowego ekwiwalentu umożliwiającego określenie wartości towaru.
Zjawiska te zmuszały do rozpoczęcia ewidencjonowania operacji gospodarczych.
W procesie rozwoju rachunkowości istotną rolę odegrał okres średniowiecza. Począwszy od XI wieku rozwijały się stosunki handlowe miast włoskich (Genua, Wenecja, Florencja) z krajami śródziemnomorskimi oraz krajami Bliskiego i Dalekiego Wschodu. Wraz ze wzrostem gospodarczym podniósł się poziom wiedzy i kultury. Coraz powszechniejsza stawała się umiejętność pisania i czytania oraz znajomość arytmetyki. Od Arabów przyjęto system dziesiętny i metody liczenia. Najpierw kupcy włoscy, a następnie również bankierzy prowadzili rozległe i coraz bardziej skomplikowane transakcje handlowe i finansowe. Wymagało to zapisywania w księgach nazwisk dłużników i należnych od nich kwot pieniężnych wraz z podaniem terminu spłaty należności. W księgach tych rejestrowano również fakt uregulowania należności przez dłużników. Obydwa zapisy dotyczące powstania i spłaty należności przekreślamy co oznaczało rozliczenie i zakończenie pracy. W ten sposób powstało pierwsze konto dłużników. Wraz z rozwojem stosunków handlowo-pieniężnych wystąpiła konieczność prowadzenia kont wierzycieli, na których to kontach zapisywano kwoty zobowiązań, terminy ich spłaty i fakt ich dokonania. W końcu XIII wieku pojawiają się konta rzeczowe służące do ewidencji składników majątku (towarów, materiałów, kasy). Około 1400 roku księga kupiecka stanowiła pierwotną formę księgowości pojedynczej, umożliwiając kupcowi orientację w stanie rozrachunków z kontrahentami i w najważniejszych rzeczowych składnikach majątku. W XIV wieku pojawiła się w miastach północno-włoskich księgowość podwójna nazywana wówczas systemem weneckim, albo systemem księgowości prowadzonej w dwóch księgach. Zapisy były dokonywane najpierw w układzie chronologicznym w dzienniku na podstawie którego przenoszono je następnie do księgi głównej, zawierającej konta z podziałem na stronę debet i credid. Na zasadzie zapisu podwójnego jest oparte funkcjonowanie kont również we współczesnych jednostkach gospodarczych i budżetowych. Za pierwsze i najbardziej cenione uznaje się dzieło matematyka i zakonnika Luca Pacioliego pt. "Zasady arytmetyki, geometrii, proporcji i proporcjonalności" [łac. Summa de arithmetica, geometria, proportioni et proportionalita]. W pracy tej wydanej w 1491 roku w Wenecji przedstawiono w sposób naukowy i usystematyzowany zasady podwójnej rachunkowości. Omówiono także sposób sporządzania inwentarza, rachunku zysków i strat, bilansu obrotów i bilansu sald wszystkich kont. Dużą rolę w upowszechnianiu rachunkowości odegrał wydany w 1673 roku francuski kodeks handlowy, który nałożył na kupców obowiązek prowadzenia ksiąg handlowych, sporządzania co 2 lata inwentarza oraz przechowywania ksiąg i dokumentów przez 10 lat. Na kodeksie tym opierały się kodeksy handlowe prawie wszystkich innych państw. Wraz z postępem gospodarczym i technicznym, powstaniem coraz bardziej złożonych jednostek organizacyjnych obserwuje się procesy doskonalenia rachunkowości i rozszerzania jej zakresu. Podstawowym członem rachunkowości pozostaje księgowość z niezmienioną zasadą podwójnego zapisu.
W dziale przykładowe pliki możesz znaleźć coś, co
jest już właściwie historią rachunkowości, a mianowicie
amerykankę czyli urządzenie księgowe, dawniej
bardzo często i chętnie wykorzystywane przez księgowych, dzisiaj zapomniane
do tego stopnia, że na zajęciach z rachunkowości jest jedynie wspomniane,
lecz nie pokazywane. Dzięki temu, że zdecydowałeś się wejść na ta stronę i
poświęcić czas, masz możliwość "wziąć ją do ręki".
